‘सुपर एल निनोच्या’ पार्श्वभूमीवर जल, मृदा संधारणास द्या प्राधान्य; कोरडवाहू शेतीसाठी तज्ज्ञांचा सल्ला… | Water Conservation

Water Conservation

किसानवाणी : मराठवाड्यासह महाराष्ट्रातील कोरडवाहू शेतीसमोर हवामान बदल आणि संभाव्य ‘सुपर एल निनो’मुळे (Water Conservation) नवीन आव्हाने उभी राहत आहेत. हवामान तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार प्रशांत महासागरात निर्माण होत असलेल्या सुपर एल निनो परिस्थितीचा परिणाम भारतातील पर्जन्यमानावर होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः मराठवाडा भागात पावसाचे अनियमित वितरण, कमी कालावधीत अतिवृष्टी आणि त्यानंतर दीर्घ पावसाचा खंड अशा परिस्थिती निर्माण … Read more

प्रतवारी, मूल्यवर्धन आणि मानकीकरण; शेतीमालाच्या नफ्याचे तीन आधारस्तंभ |Value Addition Grading

Value Addition

किसानवाणी : शेतीमालाचे उत्पादन वाढविण्यासोबतच त्याला योग्य बाजारपेठ आणि चांगला दर मिळणे हे शेतकऱ्यांसमोरील मोठे आव्हान आहे. अनेकदा दर्जेदार उत्पादन असूनही प्रतवारीचा अभाव, प्रक्रिया न केलेला माल आणि एकसमान गुणवत्ता (Value Addition) नसल्यामुळे शेतकऱ्यांना अपेक्षित दर मिळत नाही. अशा परिस्थितीत प्रतवारी, मूल्यवर्धन आणि मानकीकरण या तीन घटकांचे महत्त्व दिवसेंदिवस वाढत असून कृषी क्षेत्रात त्यांना विशेष … Read more

दुग्ध प्रथिनातून मूल्यवर्धनाची संधी; व्हे प्रोटीन आणि फंक्शनल फूड्समुळे वाढणार उत्पन्न | Dairy Entrepreneurship Milk Protein

Dairy Entrepreneurship Milk Protein

किसानवाणी : दूध हे निसर्गाने दिलेले सर्वांत परिपूर्ण अन्न मानले जाते. दुधामध्ये सुमारे ८५ ते ८७ टक्के पाणी असते, तर उर्वरित भागामध्ये प्रथिने, चरबी, कार्बोहायड्रेट, जीवनसत्त्वे आणि खनिजे यांसारखे महत्त्वाचे पोषक घटक (Dairy Entrepreneurship Milk Protein) असतात. यामधील प्रथिनांचे प्रमाण साधारणतः ३ ते ३.५ टक्के असले तरी त्यांचे पोषणमूल्य अत्यंत उच्च दर्जाचे मानले जाते. शरीराच्या … Read more

महाराष्ट्रात लवकरच पावसाची एंट्री; पुढील २-३ दिवसांत राज्यात धडकणार… |Maharashtra Monsoon

Maharashtra Monsoon

किसानवाणी : देशभरातील शेतकरी, नागरिक आणि हवामान अभ्यासकांचे लक्ष लागलेल्या नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांनी आता महाराष्ट्राच्या उंबरठ्यावर येऊन ठेपले असून, पुढील दोन ते तीन दिवसांत राज्यात मॉन्सूनचे (Maharashtra Monsoon) आगमन होण्याची शक्यता भारतीय हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. यंदा केरळमध्ये मॉन्सूनचे आगमन नेहमीपेक्षा तीन दिवस उशिराने झाले असले तरी त्यानंतर त्याची प्रगती वेगाने सुरू असल्याने महाराष्ट्रातील … Read more

पेरणीपूर्वी बियाण्यांची उगवणक्षमता तपासा; दुबार पेरणीचा खर्च टाळा | Kharif Season Seed Germination Test

Kharif Season Seed Germination Test

किसानवाणी : खरीप हंगामात दर्जेदार आणि भरघोस पीक उत्पादन मिळविण्यासाठी शेतकरी पेरणीपूर्व मशागत, योग्य वाणांची निवड, खत व्यवस्थापन, पाणी व्यवस्थापन आणि पीक संरक्षण यांसारख्या बाबींवर विशेष लक्ष देतात. मात्र, या सर्व बाबी योग्य असल्या तरी बियाण्याची उगवण क्षमता (Kharif Season Seed Germination Test) कमी असल्यास त्याचा थेट परिणाम पीक उगवणीवर होतो. बियाणे जमिनीत पेरल्यानंतर अपेक्षित … Read more

सघन कापूस लागवड ठरतेय फायदेशीर; उत्पादनवाढीचा ‘नवा मंत्र’… |High Density Planting System – HDPS

High Density Planting System - HDPS

किसानवाणी : कापूस हे महाराष्ट्रासह देशातील प्रमुख नगदी पीक असून उत्पादनवाढीसाठी विविध आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अवलंब करण्यावर भर दिला जात आहे. त्यामध्ये सघन कापूस लागवड (High Density Planting System – HDPS) ही पद्धत शेतकऱ्यांमध्ये लोकप्रिय होत आहे. पारंपरिक कापूस लागवडीच्या तुलनेत या पद्धतीत कमी वाढणाऱ्या किंवा मध्यम वाढीच्या वाणांची निवड करून अधिक झाडांची लागवड केली जाते. … Read more

‘एल निनो’चं संकट; जलयुक्त शिवार अभियान २.० साठी १७० कोटी मंजूर, ३४ जिल्ह्यांना प्रत्येकी ५ कोटी | Maharashtra El Nino Jalyukt Shivar Abhiyan 2.0

Maharashtra El Nino Jalyukt Shivar Abhiyan 2.0

किसानवाणी : राज्यात संभाव्य ‘एल निनो’च्या संकटामुळे निर्माण होऊ शकणाऱ्या पाणीटंचाईच्या परिस्थितीला सामोरे जाण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. मृद व जलसंधारण विभागाने ‘जलयुक्त शिवार अभियान २.०’ (Maharashtra El Nino Jalyukt Shivar Abhiyan 2.0) अंतर्गत आर्थिक वर्ष २०२६-२७ साठी १७० कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला असून, राज्यातील ३४ जिल्ह्यांना प्रत्येकी ५ कोटी रुपयांचा निधी … Read more

“खरीपात भरघोस उत्पादन हवे? आधी करा ‘ही’ आवश्यक तयारी” | Kharif Season Farming Tips

Kharif Season Farming Tips

किसानवाणी : खरीप हंगाम हा देशातील आणि विशेषतः महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या हंगामातील पिकांचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणावर हवामान, पेरणीचे नियोजन, जमिनीची तयारी आणि योग्य व्यवस्थापनावर (Kharif Season Farming Tips) अवलंबून असते. त्यामुळे पावसाळा सुरू होण्यापूर्वीच शेतकऱ्यांनी आवश्यक पूर्वतयारी पूर्ण करणे गरजेचे आहे. योग्य नियोजन केल्यास उत्पादन खर्च कमी होण्यास मदत होते तसेच … Read more

“बाजरीत भरघोस उत्पादन हवे? जाणून ‘घ्या’ योग्य खत व्यवस्थापन” | Bajra Farming Fertilizer Management

Bajra Farming Fertilizer Management

किसानवाणी : खरीप हंगामात बाजरी हे कोरडवाहू तसेच कमी पर्जन्यमान असलेल्या भागातील महत्त्वाचे पीक मानले जाते. कमी पाण्यातही चांगले उत्पादन देण्याची क्षमता असल्यामुळे शेतकरी मोठ्या प्रमाणावर बाजरीची लागवड करतात. मात्र, बाजरीचे अधिक व दर्जेदार उत्पादन मिळविण्यासाठी संतुलित खत (Bajra Farming Fertilizer Management) व्यवस्थापन करणे अत्यंत आवश्यक आहे. जमिनीतील अन्नद्रव्यांची उपलब्धता, पिकाची वाढ आणि उत्पादन क्षमता … Read more

“कमी खर्च, अधिक उत्पादन! बाजरी शेती का ठरतेय शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर?”|Bajra Farming

Bajra Farming

किसानवाणी : बाजरी हे भारतातील प्रमुख तृणधान्य पिकांपैकी एक असून कमी पर्जन्यमान, हलकी ते मध्यम जमीन आणि प्रतिकूल हवामानातही चांगले उत्पादन देण्याची क्षमता या पिकात आहे. त्यामुळे कोरडवाहू भागातील शेतकऱ्यांसाठी बाजरी हे अत्यंत महत्त्वाचे आणि विश्वासार्ह पीक मानले जाते. महाराष्ट्रासह देशातील अनेक राज्यांमध्ये खरीप हंगामात मोठ्या प्रमाणावर बाजरीची (Bajra Farming) लागवड केली जाते. बदलत्या हवामानाच्या … Read more