किसानवाणी : पारंपरिक शेतीसोबतच आता अनेक शेतकरी शेतीपूरक व्यवसायांकडे वळताना दिसत आहेत. कमी क्षेत्रात अधिक आर्थिक उत्पन्न मिळवून देणारे व्यवसाय शोधण्याकडे शेतकऱ्यांचा कल वाढला आहे. अशाच व्यवसायांपैकी एक म्हणजे एक्स्पोर्ट क्वालिटीची मोती शेती (Pearl Farming ). आधुनिक तंत्रज्ञान, वैज्ञानिक व्यवस्थापन आणि बाजारपेठेतील वाढती मागणी यामुळे मोती उत्पादन व्यवसाय शेतकऱ्यांसाठी उत्पन्नाचे प्रभावी साधन ठरत आहे. मोती … Read more
किसानवाणी : भाजीपाला पिकांमध्ये वांगे हे एक महत्त्वाचे आणि वर्षभर मागणी असलेले पीक मानले जाते. महाराष्ट्रासह देशातील अनेक भागांमध्ये वांग्याची मोठ्या प्रमाणावर लागवड केली जाते. कमी कालावधीत उत्पादन मिळत असल्यामुळे अनेक शेतकरी वांगी पिकाकडे आकर्षित होत आहेत. मात्र वांग्याचे चांगले उत्पादन घेण्याबरोबरच योग्य वेळी विक्री करणे देखील तितकेच महत्त्वाचे असते. कारण बाजारातील मागणी आणि पुरवठ्यानुसार … Read more
किसानवाणी : कमी कालावधीत उत्पादन घेऊन चांगला आर्थिक फायदा मिळवून देणाऱ्या पिकांमध्ये मुळा हे पीक महत्त्वाचे मानले जाते. अवघ्या 40 ते 45 दिवसांच्या कालावधीत तयार होणारे हे पीक शेतकऱ्यांसाठी कमी खर्चात अधिक उत्पन्न मिळवून देणारा एक चांगला पर्याय ठरू शकतो. विशेषतः बाजारपेठेची उपलब्धता, कमी उत्पादन खर्च आणि कमी कालावधी यामुळे अनेक शेतकरी मुळा शेतीकडे (Radish … Read more
किसानवाणी : मे महिना हा शेती नियोजनाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा काळ मानला जातो. उन्हाळ्याचा शेवट आणि पावसाळ्याची चाहूल लागण्याचा हा कालावधी असल्यामुळे शेतकऱ्यांनी योग्य पिकांची निवड (May Crop Planning) करणे आवश्यक ठरते. हवामान, जमिनीचा प्रकार, पाण्याची उपलब्धता आणि बाजारातील मागणी लक्षात घेऊन पिकांची निवड केल्यास उत्पादन वाढण्यास मदत होते आणि आर्थिक फायदा देखील मिळू शकतो. … Read more
किसानवाणी : राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कृषी विभागाकडून महत्त्वाचे मार्गदर्शक धोरण (Government Agriculture Guideline) जाहीर करण्यात आले असून, विविध शासकीय कृषी योजनांच्या लाभार्थी निवडीसंदर्भात मोठा बदल करण्यात आला आहे. नव्या नियमांनुसार काही विशिष्ट अटी पूर्ण केल्यास बाप आणि मुलगा हे स्वतंत्र लाभार्थी म्हणून पात्र ठरू शकणार आहेत. या निर्णयामुळे अनेक शेतकरी कुटुंबांना कृषी योजनांचा लाभ मिळवणे अधिक … Read more
किसानवाणी : शेतीसोबत जोडधंदा म्हणून किंवा मुख्य व्यवसाय म्हणून दूध व्यवसाय (Dairy Farming 365 Days) हा ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी कायमच उत्पन्नाचा विश्वासार्ह स्रोत मानला जातो. पिकांवर आधारित शेतीमध्ये हवामान बदल, नैसर्गिक आपत्ती, बाजारभावातील चढ-उतार यांसारख्या अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. मात्र दूध व्यवसाय हा वर्षभर चालणारा व्यवसाय असल्यामुळे शेतकऱ्यांना 365 दिवस आर्थिक स्थैर्य देण्याची क्षमता … Read more
किसानवाणी : मुक्त गोठा पद्धतीकडे आता अनेक पशुपालक शेतकरी मोठ्या प्रमाणात वळताना दिसत आहेत. पारंपरिक गोठा पद्धतीच्या तुलनेत मुक्त गोठा प्रणाली (Open cattle shed system) केल्यास शेतकऱ्यांचे तब्बल 80 टक्के काम कमी होऊ शकते, असा अनुभव अनेक पशुपालक शेतकरी सांगत आहेत. विशेषतः दुग्ध व्यवसाय करणारे आणि मोठ्या प्रमाणात जनावरे सांभाळणारे शेतकरी या पद्धतीकडे अधिक आकर्षित … Read more
किसानवाणी : बदलत्या काळात शेती व्यवसायामध्ये अनेक नवीन पर्याय निर्माण होत आहेत. पारंपारिक पिकांवर अवलंबून राहणाऱ्या शेतकऱ्यांसमोर हवामान बदल, उत्पादन खर्चात वाढ, बाजारभावातील चढ-उतार आणि उत्पन्नातील अनिश्चितता अशी अनेक आव्हाने उभी राहत आहेत. त्यामुळे अनेक शेतकरी आता शेतीसोबत पूरक व्यवसाय किंवा पारंपारिक शेतीला पर्याय शोधत आहेत. अशाच पर्यायांमध्ये आता गाढव पालन आणि विशेषतः गाढविणीच्या दुधाचा … Read more
किसानवाणी : शेती व्यवसाय करताना अनेकदा जमिनीच्या हद्दी, बांध, पाणी आणि रस्ता यांसंबंधी वाद (Farmland Road Dispute) निर्माण होत असतात. विशेषतः एखाद्या शेतात जाण्यासाठी दुसऱ्या शेतातून पारंपरिक रस्ता वापरला जात असेल आणि शेजारच्या शेतकऱ्याने अचानक तो रस्ता बंद केला किंवा जाण्यास मज्जाव केला, तर संबंधित शेतकऱ्यांसमोर मोठा प्रश्न निर्माण होतो. अशा परिस्थितीत भावनिक किंवा वादग्रस्त … Read more
किसानवाणी : वन्य प्राणी आणि मोकाट जनावरांमुळे पिकांचे नुकसान होणे ही अनेक शेतकऱ्यांसमोरची गंभीर समस्या बनली आहे. विशेषतः शेती क्षेत्र जंगल परिसरालगत असेल किंवा मोकाट जनावरांची संख्या अधिक असेल, तर शेतकऱ्यांना मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक नुकसान सहन करावे लागते. पिके तयार होण्याच्या अवस्थेत असताना वन्य प्राणी किंवा मोकाट जनावरे शेतात घुसल्यास मेहनतीने उभे केलेले पीक काही … Read more